De arbeiders op de Veluwe hadden het in het begin van de vorige eeuw niet breed. Het kopen van Sinterklaaslekkernijen, laat staan dito cadeaus konden veel gezinnen zich simpelweg niet veroorloven. Dankzij een gebruik bij de Veluwse bakkers kwam er in sommige gevallen echter wel een lekker plakje krentewegge of een stuk speculaas op tafel. Op Sinterklaasavond was het namelijk de gewoonte om te dobbelen in de bakkerij.

‘ Het dobbelen om een witte – of krentenbrood was een der grootste genoegens van het jaar’, zo kunnen we lezen in de Nieuwe Apeldoornsche Courant van 5 december 1951. Behalve om luxe broden (normaal gesproken at men in die dagen vooral roggebrood) kon men ook dobbelen om een stevige speculaaspop met amandelen, de zogenoemde vrijers en vrijsters. Tegen een vergoeding van een paar cent kon iedereen meedoen aan dit stukje volksvermaak.

De bakker als croupier

In de bakkerij rook het nog heerlijk naar versgebakken speculaas als de menigte zich verdrong rondom de bakkerstrog die fungeerde als dobbeltafel. In een diep etensbord werden een drietal dobbelstenen gegooid en de bakker zelf speelde zijn rol als croupier met verve. Dit alles bij de zachte verlichting van enkele snotneuzen, kleine olielampjes waar normaal gesproken de oven mee werd verlicht.

Langs de wanden of op een speciale Sint Nicolaastafel waren de lekkernijen uitgestald. Er werd gedobbeld tot de hele voorraad was weggespeeld en menig gezin die avond dus toch kon genieten van Sinterklaasavond. 

Dobbelen mocht niet meer, andere spelen wel

Helaas was het de overheid die aan dit relatief onschuldige spel een einde maakte. De bakkers lieten zich echter niet uit het veld slaan en vervingen het dobbelspel door andere spelen. Voortaan deed men een schijfschieten en sjoelen in de bakkerij met als inzet niet alleen wittebroden, krentenbroden en koekvrijers. Ook taarten, gebak, sigaren en sigaretten, chocolade enz. werden voortaan verloot.

De spelen in de bakkerij beperkten zich bovendien niet langer tot Sinterklaasavond: voortaan werd er al wekenlang van te voren ’s avonds gespeeld en plezier gemaakt in de bakkerij. Het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog maakte een einde aan dit gebruik.

Tag / Lijst: Feestdagen, Veluwe, Sinterklaas, Brood en banket, December

Dit verhaal met uw ervaring aanvullen? Klik hieronder!

aanvullend verhaal plaatsen

Meer verhalen

Maartekeur

09 augustus 2015
Jef de Jager
Video

Mei-avond

28 april 2015
Mieke Veken
Video

De Boerenbruiloft

11 december 2014
Doortje Voortman

Gebruiken bij de geboorte

05 augustus 2014
albert steert

Brood met worst

05 december 2014
Erna Bosch
Video

Processies

01 juni 2014
G.H. van Hunen
Galerij

Wolcorso Lievelde

03 maart 2015
Lisette Hissink

Steltlopen in Didam

16 april 2015
Karin van der Velden

Het vat leegmaken

17 september 2015
Ap Dieker

Advocaatje met een sigaretje

24 november 2015
Monique Stalpers

Achterhoek Spektakeltoer

29 augustus 2015
Ina Brethouwer
VideoGalerij

Hummelose Volksfeest

07 augustus 2014
Harold Pelgrom

Eerste noaber, tweede noaber, derde noaber

17 november 2014
Chrisje Mogendorff-Ooïnk
Galerij

Bijzondere uitvaart met loopkoets

18 augustus 2014
Addy Borgstein en Jolanda Verkuijl-Borgstein
Video

Het fruitcorso, geen sinecure

08 september 2014
dhr.Groeneyk
Video

Vroeg Carnaval in Nöttedarp

20 januari 2016
Clemens Elshoff