Terwijl het carnaval in onder andere Nöttedarp alweer achter ons ligt, viert de rest van de provincie carnaval. Nou ja, het katholieke gedeelte van de provincie dan. Vooral het zuiden van onze provincie en de Liemers weten we wat carnaval vieren is. Op de noordelijke Veluwe kom je alleen in Vaassen hossende mensen tegen en de Ridders van het Slof zijn de zeldzame feestvierders in de Gelderse Vallei, maar dan alleen in een zaal en niet op straat. De oprichters van deze vereniging vonden zichzelf nogal helden om in het conservatieve, christelijke Ede een carnavalsvereniging op te richten, vandaar de ridders. 

En waar we Vaassen en Ede zeggen moeten we het natuurlijk hebben over het Heidegat en Rossumdaerp. Want elk carnavalsdorp heeft natuurlijk een andere naam in carnavalstijd.

Naar de kerk en dan een glas melk

Veel carnavalsverenigingen zijn nog niet vergeten dat carnaval een katholieke traditie is. Tussen de feesten door is er een moment van bezinning in de kerk, zo ook in Waskuupstad. Geen gewone dienst, altijd met een bijzonder tintje. In Arnhem wordt de kerkdienst afgesloten met het Ernem-lied en dan komen de 'peerdenmennekes' de kerk in. Na deze plichtplegingen trekt de optocht door naar de eindhalte Musis Sacrum. Hier wordt het kanon afgeschoten en wordt er een glas melk gedronken.

Het grootste spektakel is voor de meeste carnavalsplaatsen de optocht, bijvoorbeeld de optocht in Neutendarp (Klarenbeek). In Wamel kon de optocht in de jaren '60 wegens rioleringswerkzaamheden niet doorgaan. In de plaats daarvan wordt nu al jarenlang een carnavalsstunt uitgehaald op zaterdag om 11.11 uur. In de loop der jaren hebben vele stunts geleid tot een bijdrage aan de leefbaarheid en/of het saamhorigheidsgevoel in het dorp Wamel. De carnavalsvereniging krijgt met de stunt regelmatig de politiek in beweging. Zo zou een rotonde aangelegd zijn en werd een nieuwbouwproject gestart na een stunt.

Drank hoort bij carnaval. In Groessen gebeurt dat op de maandag in combinatie met een gebakken eitje, om een laagje te leggen. Daar heet het Frühschoppen. In Apeldoorn gingen de carnavalsverenigingen 'vlinderen', van de ene horecagelegenheid naar de ander.

Einde van het carnaval: popverbranden en haring happen

En aan alle feestjes komt een einde. Bij elke vereniging doen ze dat op hun eigen manier. Bij de Bultendarpers in Gaanderen wordt er haring gehapt. Of dat nu is om de kater te verdrijven, om de boel lekker door te smeren om van de schorre stem af te komen of omdat het eigenlijk gekoppeld was aan het halen van het askruisje waarna haring werd gegeten, dat maakt niet uit. Ook het popverbranden kennen ze bij de Bultendarpers, bij een prins wordt Bultje verbrand, bij een prinses heet de pop Bargje. 

In Apeldoorn gebeurt het popverbranden onder begeleding van een dweilorkest, zij spelen treurmuziek. Aangekomen op de plek word de last post geblazen, waarna om 21.11 de Stadsprins de pop in de brand steekt. Sommigen gooien hun pet of kiel in het vuur als teken dat het carnaval voorbij is. In de Woezik (gemenete Wijchen) gaat dinsdag om middernacht het Woeziks Jupke op het vuur.

Tag / Lijst: Redactioneel, Carnaval

Dit verhaal met uw ervaring aanvullen? Klik hieronder!

aanvullend verhaal plaatsen

Meer verhalen

Advocaatje met een sigaretje

24 november 2015
Monique Stalpers

De steen van Deil

10 maart 2015
Harry van Ewijk

Gilden stemmen: wel of niet koningschieten?

25 april 2015
Jan Wannet, gilden Huissen
AudioVideo

Oud en Nieuw in de buurt

11 juli 2014
Willi Wilbrink

Eerste noaber, tweede noaber, derde noaber

17 november 2014
Chrisje Mogendorff-Ooïnk
GalerijVideo

De paasos

07 februari 2015
Gerhard Kwak
Galerij

'N Duvels drankje

11 juli 2015
Paul Hoftijzer

Driekoningen, ik kan het lied nog zo zingen

06 januari 2015
Marian v't Hullenaar-Seegers

Achterhoek Spektakeltoer

29 augustus 2015
Ina Brethouwer
Video

Meiboom zetten

12 mei 2014
G.J. Uwland

Pannenkoek met worst

12 mei 2014
Reini Meutstege
GalerijAudio

Halfvastenoptocht in Angerlo

06 maart 2015
Danny Berntssen
Audio

De eerste Brug over de Waal

06 februari 2015
Gery Groot Zwaaftink
VideoGalerij

Hummelose Volksfeest

07 augustus 2014
Harold Pelgrom
Video

Sluitliederen onder de Pinksterkroon

20 mei 2015
Boerderijmuseum De Lebbenbrugge

De modelbotter in de huiskamer

26 oktober 2015
Lex Terpstra
Video

Mei-avond

28 april 2015
Mieke Veken
Video

Vroeg Carnaval in Nöttedarp

20 januari 2016
Clemens Elshoff