Op bijna alle kleine boerderijtjes in het land van Maas en Waal was een grote kookpot van rond 200 liter inhoud aanwezig. Vaak stond deze in een hoekje van de deel in het achterhuis, of deze was aanwezig in een bijgebouw: het zgn bakhuis. Deze kookgelegenheden hadden vaak een schoorsteen van geringe hoogte, zowel in het bakhuis als in de hoek van de deel. Deze kookpot werd gebruikt om varkensvoer van het eigen bedrijf te bereiden; dit werd dan gekookt en vermalen in een mengmachine.

Bij het zgn. huisslachten werd zo’n 150 liter water aan de kook gebracht om de haren van het gedode varken van zijn huid te schrapen. Maar op de zondagmiddagen werd er in de meeste gevallen de kookwas van het gezin in gedaan. Veelal werd eenmaal per week gewassen en de kookpot verwarmd.

Mij staat nog bij dat in een groepje van een 5-tal boerenbehuizingen de vaders op zondagmiddag de waspot aan de kook brachten. Al deze schoorsteentjes van geringe hoogte gaven in de omgeving een rookneerslag, afhankelijk van de weersomstandigheden. De zgn. fornuispot werd met schanshout gestookt; dit schanshout bestond uit twijgen van hout die tevoren tot bossen waren gebonden, en die droog werden bewaard onder een afdak. Men zat op een kist voor de kookpot en het te lange schanshout werd op de knie aan passende stukken gebroken, zodat het op het rooster van de vuurbak paste. Dit vuurtje stoken was ook nog een beetje aardigheid, en wij als kinderen mochten dan ook een handje helpen. Nadien werd deze kookpot afgedekt met oude jassen om de inhoud warm te houden voor de vaste wasdag op maandag.

Met de komst van de automatische wasmachine in de jaren zestig was dit vuurtje stoken ook verleden tijd. De kookpotten werden geleidelijk aan gesloopt en je kwam ze nog enige tijd tegen als grote bloembakken bij bepaalde gelegenheden.

De kookpot van 200 liter inhoud in een bakhuis

Categories:: Dagelijks leven Maas en Waal Slacht Eten en drinken

Meer verhalen

VideoGalerij

Hanzedag Doesburg

19 juli 2014
Frieda Oosten

Frühschoppen

12 februari 2015
Geert Smits

Boterlammetje

12 mei 2014
Janna te Peele

Kruudmoes

02 juni 2014
Gerry

Gemis van kroeg als bindmiddel

24 juni 2014
J. le Poole

Hutspot met bruine bonen

20 februari 2015
Mevrouw van Eede
Galerij

De Sinterklaastafel

25 augustus 2014
Jan Kreijenbroek

De streekdrachten van de Noord-Veluwe

18 juni 2015
Rein Lotterman
VideoGalerij

De Sint Maartenviering in Zaltbommel

07 november 2014
Henk Hermsen

De kloot laten soezen

26 augustus 2014
Harrie Dinkelman

Zo ontstond 'Oldebroek'

28 juli 2014
Dini van der Velde

Dansen in Sonsbeek

05 februari 2015
mevrouw G.Vach

Bloempap

26 februari 2015
van Dale

Hattem herdenkt de bevrijding

29 april 2015
Elly v.d Wetering

Het worstenhoorntje

22 januari 2016
Gerhard Kwak

Op dansles bij Meijler en Mulder

29 maart 2016
Gerhard Kwak
Galerij

Mijn vriendin als Sarah

15 december 2014
Anita Berntsen
Video

Palingroken in een historische context

31 maart 2016
Paul Hoftijzer
VideoGalerij

Mijn levende Sarahverhaal

27 mei 2014
magda