Op bijna alle kleine boerderijtjes in het land van Maas en Waal was een grote kookpot van rond 200 liter inhoud aanwezig. Vaak stond deze in een hoekje van de deel in het achterhuis, of deze was aanwezig in een bijgebouw: het zgn bakhuis. Deze kookgelegenheden hadden vaak een schoorsteen van geringe hoogte, zowel in het bakhuis als in de hoek van de deel. Deze kookpot werd gebruikt om varkensvoer van het eigen bedrijf te bereiden; dit werd dan gekookt en vermalen in een mengmachine.

Bij het zgn. huisslachten werd zo’n 150 liter water aan de kook gebracht om de haren van het gedode varken van zijn huid te schrapen. Maar op de zondagmiddagen werd er in de meeste gevallen de kookwas van het gezin in gedaan. Veelal werd eenmaal per week gewassen en de kookpot verwarmd.

Mij staat nog bij dat in een groepje van een 5-tal boerenbehuizingen de vaders op zondagmiddag de waspot aan de kook brachten. Al deze schoorsteentjes van geringe hoogte gaven in de omgeving een rookneerslag, afhankelijk van de weersomstandigheden. De zgn. fornuispot werd met schanshout gestookt; dit schanshout bestond uit twijgen van hout die tevoren tot bossen waren gebonden, en die droog werden bewaard onder een afdak. Men zat op een kist voor de kookpot en het te lange schanshout werd op de knie aan passende stukken gebroken, zodat het op het rooster van de vuurbak paste. Dit vuurtje stoken was ook nog een beetje aardigheid, en wij als kinderen mochten dan ook een handje helpen. Nadien werd deze kookpot afgedekt met oude jassen om de inhoud warm te houden voor de vaste wasdag op maandag.

Met de komst van de automatische wasmachine in de jaren zestig was dit vuurtje stoken ook verleden tijd. De kookpotten werden geleidelijk aan gesloopt en je kwam ze nog enige tijd tegen als grote bloembakken bij bepaalde gelegenheden.

De kookpot van 200 liter inhoud in een bakhuis

Categories:: Dagelijks leven Maas en Waal Slacht Eten en drinken

Meer verhalen

Middeleeuws Festijn bij Kasteel de Kelder

29 januari 2016
Arend Hordijk
Video

De dierentolk

27 mei 2015
Joke Bouwman

Gooien met bier, water en zand

01 december 2015
Ine Pennink

Hattemerbroek

22 juli 2014
Dini van der Velde
VideoGalerij

Papier scheppen in Middelste Molen

08 mei 2014
Gerda Bijzet

Steltlopen in Didam

16 april 2015
Karin van der Velden

Takkenzwaaien

06 augustus 2014
PR St. Sebastianus

De buurt uitschieten

15 september 2015
Willem Arentsen
Audio

De eerste Brug over de Waal

06 februari 2015
Gery Groot Zwaaftink

Sacramentsprocessie in Loil

31 juli 2015
Ap Dieker
Video

Optocht met historische tractoren

18 juni 2014
Annie de Groot

Paard springen over levend paard!

18 juni 2014
Marjan Heil

Oude kleren aan naar een optreden van Normaal

20 februari 2015
André Oostindiën
Audio

De vloek van de kolk

22 september 2014
Ger Hofstee

Vernoemen naar naast familielid

20 februari 2015
Mevrouw van de Krol

Op brommers achter de brandweer aan

03 februari 2015
Dhr. J. Attema
Video

Mooi-Ann van Velp

22 april 2015
Gery Groot Zwaaftink
VideoGalerij

Heideweek gemeente Ede

20 november 2014
Bestuur Stichting Heideweek