Op bijna alle kleine boerderijtjes in het land van Maas en Waal was een grote kookpot van rond 200 liter inhoud aanwezig. Vaak stond deze in een hoekje van de deel in het achterhuis, of deze was aanwezig in een bijgebouw: het zgn bakhuis. Deze kookgelegenheden hadden vaak een schoorsteen van geringe hoogte, zowel in het bakhuis als in de hoek van de deel. Deze kookpot werd gebruikt om varkensvoer van het eigen bedrijf te bereiden; dit werd dan gekookt en vermalen in een mengmachine.

Bij het zgn. huisslachten werd zo’n 150 liter water aan de kook gebracht om de haren van het gedode varken van zijn huid te schrapen. Maar op de zondagmiddagen werd er in de meeste gevallen de kookwas van het gezin in gedaan. Veelal werd eenmaal per week gewassen en de kookpot verwarmd.

Mij staat nog bij dat in een groepje van een 5-tal boerenbehuizingen de vaders op zondagmiddag de waspot aan de kook brachten. Al deze schoorsteentjes van geringe hoogte gaven in de omgeving een rookneerslag, afhankelijk van de weersomstandigheden. De zgn. fornuispot werd met schanshout gestookt; dit schanshout bestond uit twijgen van hout die tevoren tot bossen waren gebonden, en die droog werden bewaard onder een afdak. Men zat op een kist voor de kookpot en het te lange schanshout werd op de knie aan passende stukken gebroken, zodat het op het rooster van de vuurbak paste. Dit vuurtje stoken was ook nog een beetje aardigheid, en wij als kinderen mochten dan ook een handje helpen. Nadien werd deze kookpot afgedekt met oude jassen om de inhoud warm te houden voor de vaste wasdag op maandag.

Met de komst van de automatische wasmachine in de jaren zestig was dit vuurtje stoken ook verleden tijd. De kookpotten werden geleidelijk aan gesloopt en je kwam ze nog enige tijd tegen als grote bloembakken bij bepaalde gelegenheden.

De kookpot van 200 liter inhoud in een bakhuis

Categories:: Dagelijks leven Maas en Waal Slacht Eten en drinken

Meer verhalen

GalerijVideo

De paasos

07 februari 2015
Gerhard Kwak

Vernoemd naar grootouders

08 april 2015
Ans Jonker
Galerij

Vakantietraditie in Nunspeet

17 november 2014
George Bootsma
Video

Meiboom zetten

12 mei 2014
G.J. Uwland

Lammetjesdag en schaapsscheerdersfeest

28 december 2015
Geesje Eleveld
GalerijAudioVideo

Reurei

07 maart 2015
Dini Schepers
Video

Zaklopen

09 mei 2014
Marleen Klunder

Gooien met bier, water en zand

01 december 2015
Ine Pennink

Paasvuur in Epe

18 februari 2015
Dhr. Barnhoorn

Kraamtijd in de Achterhoek

16 juni 2015
Paul Hoftijzer
Audio

De kruisheer van de Nevelhorst

06 maart 2015
Gery Groot Zwaaftink

Eten op nieuwjaarsdag

25 september 2014
Mevr. Beijnen
Video

De ambachtelijke slager

04 mei 2015
G. ter Weele

Het vrolijke melkers-spel voor jong en oud

11 juni 2015
Gerda Jansen Verwaijen
Video

Crossen met kevers in Laren

11 januari 2016
Ton Hissink

Martinusdag

26 maart 2016
Mare Tip (6 jaar)

Groene pannenkoeken

22 februari 2016
Karen