Op bijna alle kleine boerderijtjes in het land van Maas en Waal was een grote kookpot van rond 200 liter inhoud aanwezig. Vaak stond deze in een hoekje van de deel in het achterhuis, of deze was aanwezig in een bijgebouw: het zgn bakhuis. Deze kookgelegenheden hadden vaak een schoorsteen van geringe hoogte, zowel in het bakhuis als in de hoek van de deel. Deze kookpot werd gebruikt om varkensvoer van het eigen bedrijf te bereiden; dit werd dan gekookt en vermalen in een mengmachine.

Bij het zgn. huisslachten werd zo’n 150 liter water aan de kook gebracht om de haren van het gedode varken van zijn huid te schrapen. Maar op de zondagmiddagen werd er in de meeste gevallen de kookwas van het gezin in gedaan. Veelal werd eenmaal per week gewassen en de kookpot verwarmd.

Mij staat nog bij dat in een groepje van een 5-tal boerenbehuizingen de vaders op zondagmiddag de waspot aan de kook brachten. Al deze schoorsteentjes van geringe hoogte gaven in de omgeving een rookneerslag, afhankelijk van de weersomstandigheden. De zgn. fornuispot werd met schanshout gestookt; dit schanshout bestond uit twijgen van hout die tevoren tot bossen waren gebonden, en die droog werden bewaard onder een afdak. Men zat op een kist voor de kookpot en het te lange schanshout werd op de knie aan passende stukken gebroken, zodat het op het rooster van de vuurbak paste. Dit vuurtje stoken was ook nog een beetje aardigheid, en wij als kinderen mochten dan ook een handje helpen. Nadien werd deze kookpot afgedekt met oude jassen om de inhoud warm te houden voor de vaste wasdag op maandag.

Met de komst van de automatische wasmachine in de jaren zestig was dit vuurtje stoken ook verleden tijd. De kookpotten werden geleidelijk aan gesloopt en je kwam ze nog enige tijd tegen als grote bloembakken bij bepaalde gelegenheden.

De kookpot van 200 liter inhoud in een bakhuis

Categories:: Dagelijks leven Maas en Waal Slacht Eten en drinken

Meer verhalen

De melkbus

22 juli 2014
jan Reijnen
Video

Halloween, hier moet je bij zijn !

29 oktober 2015
Roor de Gans
Galerij

'N Duvels drankje

11 juli 2015
Paul Hoftijzer
Galerij

Verkleedpartijen

23 juni 2014
Dianne Wesselink
Galerij

Jarenlang met Bennie Jolink op de foto

18 december 2015
Jan Gert De Boer
Video

De ambachtelijke slager

04 mei 2015
G. ter Weele

Kiepenpap voor het goede doel

07 maart 2016
Marjolijn van Manen

Pinksterpoppen in Buren

09 juni 2015
Mia van Os

De grote kookpot op de boerderij

13 april 2015
Jan Reijnen

Oude gebruiken bewaard gebleven in museumwoningen

26 november 2015
R. van der Weide

Appelenpap

10 april 2015
Gerhard Kwak

De duivelspop op het paasvuur

30 maart 2015
Jan Wannet

Een boom vol herinneringen

19 december 2014
Ann 't Hoen

De ballade van een muzikant

25 november 2015
Andries Zwart

De koningin vertelt over feest in Huppel

14 oktober 2014
Gea Schreurs

Foppen en vossenjacht

17 februari 2015
Jaap Prins
Video

Het wonderkruisje van het Reijerink

13 april 2015
Gery Groot Zwaaftink

Palm palm Pasen

06 mei 2015
Leo van der Linde