Op bijna alle kleine boerderijtjes in het land van Maas en Waal was een grote kookpot van rond 200 liter inhoud aanwezig. Vaak stond deze in een hoekje van de deel in het achterhuis, of deze was aanwezig in een bijgebouw: het zgn bakhuis. Deze kookgelegenheden hadden vaak een schoorsteen van geringe hoogte, zowel in het bakhuis als in de hoek van de deel. Deze kookpot werd gebruikt om varkensvoer van het eigen bedrijf te bereiden; dit werd dan gekookt en vermalen in een mengmachine.

Bij het zgn. huisslachten werd zo’n 150 liter water aan de kook gebracht om de haren van het gedode varken van zijn huid te schrapen. Maar op de zondagmiddagen werd er in de meeste gevallen de kookwas van het gezin in gedaan. Veelal werd eenmaal per week gewassen en de kookpot verwarmd.

Mij staat nog bij dat in een groepje van een 5-tal boerenbehuizingen de vaders op zondagmiddag de waspot aan de kook brachten. Al deze schoorsteentjes van geringe hoogte gaven in de omgeving een rookneerslag, afhankelijk van de weersomstandigheden. De zgn. fornuispot werd met schanshout gestookt; dit schanshout bestond uit twijgen van hout die tevoren tot bossen waren gebonden, en die droog werden bewaard onder een afdak. Men zat op een kist voor de kookpot en het te lange schanshout werd op de knie aan passende stukken gebroken, zodat het op het rooster van de vuurbak paste. Dit vuurtje stoken was ook nog een beetje aardigheid, en wij als kinderen mochten dan ook een handje helpen. Nadien werd deze kookpot afgedekt met oude jassen om de inhoud warm te houden voor de vaste wasdag op maandag.

Met de komst van de automatische wasmachine in de jaren zestig was dit vuurtje stoken ook verleden tijd. De kookpotten werden geleidelijk aan gesloopt en je kwam ze nog enige tijd tegen als grote bloembakken bij bepaalde gelegenheden.

De kookpot van 200 liter inhoud in een bakhuis

Categories:: Dagelijks leven Maas en Waal Slacht Eten en drinken

Meer verhalen

De vlier: brengt zegen en schrikt heksen af

16 september 2015
Ina Brethouwer
Video

Een pinksterpop op ons dak

25 augustus 2014
Ada Kieft

De Dikke Broeder bakken

11 mei 2014
Jette
Galerij

Slachtvisite bij Erve Brooks

20 oktober 2014
Marsman

Het laatste stukje kerkenpad in Puiflijk

05 januari 2016
Jan Reijnen

Achterhoek Spektakeltoer

29 augustus 2015
Ina Brethouwer

De noodklok

11 juli 2014
Gerrit Klokman
VideoAudio

Carnavalsstunt

07 februari 2015
De Oude Gierpont

Herdersverhaal uit de Loenermark

21 mei 2014
Sjoerd Stellingwerf

Het Galaconcert van On-Ganse

05 februari 2015
Frédérique Donders

Belang en waarde van het KNIL

20 augustus 2014
Aarnout Mijling
VideoGalerij

VuurFestival Meddo

27 februari 2015
Klaas te Kamp

De tovenaar en de schipper

26 februari 2015
Gery Groot Zwaaftink

Daar komt de naam 'klootjesvolk' vandaan...

26 juni 2014
Sylvia van Hunnik

Generaties lang vernoemd naar Opa

12 maart 2015
Gerdien van der Zee
Galerij

Shetlandmendag Voorst

22 juli 2014
Rein Hazelaar
VideoGalerij

Krentenwegge als kraamcadeau

08 mei 2014
Gerda Bijzet

De plaats van David: rij zes, graf zes

24 juni 2014
Ida en Johannes Dennissen

Knikkeren

10 juni 2014
Vanessa