Op bijna alle kleine boerderijtjes in het land van Maas en Waal was een grote kookpot van rond 200 liter inhoud aanwezig. Vaak stond deze in een hoekje van de deel in het achterhuis, of deze was aanwezig in een bijgebouw: het zgn bakhuis. Deze kookgelegenheden hadden vaak een schoorsteen van geringe hoogte, zowel in het bakhuis als in de hoek van de deel. Deze kookpot werd gebruikt om varkensvoer van het eigen bedrijf te bereiden; dit werd dan gekookt en vermalen in een mengmachine.

Bij het zgn. huisslachten werd zo’n 150 liter water aan de kook gebracht om de haren van het gedode varken van zijn huid te schrapen. Maar op de zondagmiddagen werd er in de meeste gevallen de kookwas van het gezin in gedaan. Veelal werd eenmaal per week gewassen en de kookpot verwarmd.

Mij staat nog bij dat in een groepje van een 5-tal boerenbehuizingen de vaders op zondagmiddag de waspot aan de kook brachten. Al deze schoorsteentjes van geringe hoogte gaven in de omgeving een rookneerslag, afhankelijk van de weersomstandigheden. De zgn. fornuispot werd met schanshout gestookt; dit schanshout bestond uit twijgen van hout die tevoren tot bossen waren gebonden, en die droog werden bewaard onder een afdak. Men zat op een kist voor de kookpot en het te lange schanshout werd op de knie aan passende stukken gebroken, zodat het op het rooster van de vuurbak paste. Dit vuurtje stoken was ook nog een beetje aardigheid, en wij als kinderen mochten dan ook een handje helpen. Nadien werd deze kookpot afgedekt met oude jassen om de inhoud warm te houden voor de vaste wasdag op maandag.

Met de komst van de automatische wasmachine in de jaren zestig was dit vuurtje stoken ook verleden tijd. De kookpotten werden geleidelijk aan gesloopt en je kwam ze nog enige tijd tegen als grote bloembakken bij bepaalde gelegenheden.

De kookpot van 200 liter inhoud in een bakhuis

Categories:: Dagelijks leven Maas en Waal Slacht Eten en drinken

Meer verhalen

Video

Midwinterhoornblazen

12 mei 2014
Bert Bloemert
Audio

De eik en de 7 kolken

23 januari 2015
Gery Groot Zwaaftink

Piepkesbal Geesteren

07 augustus 2015
Stichting Piepkesbal

Onweer

08 maart 2015
Gerry
Video

Verlichtingsdagen

10 december 2015
Alfred Sprong

Verkleden met Koninginnedag

15 juni 2014
Ria Rozendal

Salueer niet meer, of toch nog ?

08 maart 2016
Ed van Seters

Op vakantie gaan

12 mei 2014
marijke jansen
Video

Pakjesavond met brokken chocolade

14 mei 2014
Marian v't Hullenaar-Seegers

Vernoemd naar grootouders

08 april 2015
Ans Jonker

De optocht van De Neutenkrakers

30 januari 2015
C. Wolters

Eten op nieuwjaarsdag

25 september 2014
Mevr. Beijnen
Galerij

Balkenbrij

06 februari 2015
Gerhard Kwak

Dansen in Sonsbeek

05 februari 2015
mevrouw G.Vach