Op bijna alle kleine boerderijtjes in het land van Maas en Waal was een grote kookpot van rond 200 liter inhoud aanwezig. Vaak stond deze in een hoekje van de deel in het achterhuis, of deze was aanwezig in een bijgebouw: het zgn bakhuis. Deze kookgelegenheden hadden vaak een schoorsteen van geringe hoogte, zowel in het bakhuis als in de hoek van de deel. Deze kookpot werd gebruikt om varkensvoer van het eigen bedrijf te bereiden; dit werd dan gekookt en vermalen in een mengmachine.

Bij het zgn. huisslachten werd zo’n 150 liter water aan de kook gebracht om de haren van het gedode varken van zijn huid te schrapen. Maar op de zondagmiddagen werd er in de meeste gevallen de kookwas van het gezin in gedaan. Veelal werd eenmaal per week gewassen en de kookpot verwarmd.

Mij staat nog bij dat in een groepje van een 5-tal boerenbehuizingen de vaders op zondagmiddag de waspot aan de kook brachten. Al deze schoorsteentjes van geringe hoogte gaven in de omgeving een rookneerslag, afhankelijk van de weersomstandigheden. De zgn. fornuispot werd met schanshout gestookt; dit schanshout bestond uit twijgen van hout die tevoren tot bossen waren gebonden, en die droog werden bewaard onder een afdak. Men zat op een kist voor de kookpot en het te lange schanshout werd op de knie aan passende stukken gebroken, zodat het op het rooster van de vuurbak paste. Dit vuurtje stoken was ook nog een beetje aardigheid, en wij als kinderen mochten dan ook een handje helpen. Nadien werd deze kookpot afgedekt met oude jassen om de inhoud warm te houden voor de vaste wasdag op maandag.

Met de komst van de automatische wasmachine in de jaren zestig was dit vuurtje stoken ook verleden tijd. De kookpotten werden geleidelijk aan gesloopt en je kwam ze nog enige tijd tegen als grote bloembakken bij bepaalde gelegenheden.

De kookpot van 200 liter inhoud in een bakhuis

Categories:: Dagelijks leven Maas en Waal Slacht Eten en drinken

Meer verhalen

Een bijzonder huwelijksaanzoek

11 juni 2015
Jacobiene Otten
Video

Erfhuis op de Oud Veluwse Markt

18 november 2014
Ad Guldie

Ontbijt op school

22 juli 2015
Gerhard Kwak

Sabbatviering

26 februari 2015
Ben Veenhuis
Video

Mechteld ten Ham

05 november 2014
Lizette van Hoven

Handige pleister

22 juni 2015
Gerhard Kwak

Kito de Dijkpoortkat en Herman Willem Daendels

22 april 2015
Sandra Oosterveen

De Zwarte vrouwe van Staverden

26 februari 2015
Redactie
Video

Kersenpittenspuwen

02 juli 2014
Erik van der Pol

Zwemmen in de IJssel

10 oktober 2014
Wim Snel

D'n donderbeitel

27 maart 2015
Gerhard Kwak
Galerij

Vlinderen in Apeldoorn

05 februari 2015
Wim de Boer
Video

De witte juffer van Kwadenoord

03 november 2014
Erica Broers

Molukse nationale dag

18 juni 2014
Marsalina Patty
GalerijAudio

Halfvastenoptocht in Angerlo

06 maart 2015
Danny Berntssen

Trouwkleding dragen op trouwdag

02 september 2014
Marco Loef
Galerij

'N Duvels drankje

11 juli 2015
Paul Hoftijzer

Kaarsjes op Eerste Kerstdag

21 november 2014
Marianne Charbon

Ridders van de Slof

10 februari 2015
Anja Scholten