Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Categories:: Dagelijks leven Voorst Dialect Hattem

Meer verhalen

Vernoemen naar naast familielid

20 februari 2015
Mevrouw van de Krol
Video

De carriere van een schaapsherder

18 februari 2016
Elly Jansen
Audio

De koolhazen

20 maart 2015
Gery Groot Zwaaftink
Galerij

Honing- en Bijenmarkt Eerbeek

09 juli 2014
Ton Fleur

Carbidschieten rukt op naar de stad

28 december 2015
Ina Brethouwer

Het vrolijke melkers-spel voor jong en oud

11 juni 2015
Gerda Jansen Verwaijen
Galerij

Slagwapen en smeermiddel

24 februari 2015
Gerhard Kwak

Grenstreffen

22 juli 2014
Herman Roerdink

De lagere school, van 1967-1974

05 juni 2014
Marijke Jansen
Video

Maatwerk van de zadelmaker

17 maart 2016
Herman van de Bunt
Galerij

De Koning van Huissen

17 juni 2014
Harry Berendsen

Eerste noaber, tweede noaber, derde noaber

17 november 2014
Chrisje Mogendorff-Ooïnk
GalerijAudio

Halfvastenoptocht in Angerlo

06 maart 2015
Danny Berntssen

Biest

12 september 2014
A. Klaassen
Video

Haantje Pik; Veluwse Palmpaashaasjes

24 maart 2016
Paul Hoftijzer

Dansen in Sonsbeek

05 februari 2015
mevrouw G.Vach

De Nijkerkse Zonnedagen

26 maart 2015
Museum Nijkerk

Martinusdag

26 maart 2016
Mare Tip (6 jaar)