Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Categories:: Dagelijks leven Voorst Dialect Hattem

Meer verhalen

'Baas in eigen huis'

20 mei 2015
Mevrouw van Basten

Kleding ontwerpen door moulage

01 juni 2015
Mirte Engelhard

Alles in de pan met allebak

29 december 2015
Angela Bakker

Kerstnachtmuziek Ammerzoden

14 december 2015
Wim Durksz

Gezegdes en het vroegere boerenleven in De Lebbenbrugge

11 januari 2016
Boerderijmuseum De Lebbenbrugge

høken van de eind 70er jaren tut noe

09 december 2015
Elmi Schut

Corvee op vakantiepark Mooi Veluwe

16 januari 2015
Olga Verlegh

Gebruiken bij de geboorte

05 augustus 2014
albert steert
Video

Mannen onder elkaar bij de barbier

21 april 2015
Jean van Rossum
AudioGalerij

Witte wieven van Zwiep

11 mei 2014
Jette

Voor-/achterdeur

11 juli 2014
Willi Wilbrink

Pinksterfeest in Gorssel?

16 oktober 2015
Marten Brascamp

Hutspot met bruine bonen

20 februari 2015
Mevrouw van Eede

Boerenkool op verjaardag

05 februari 2015
Dhr. Wijnhoud

Knikkeren

10 juni 2014
Vanessa

Leven met de dieren in één ruimte

27 juni 2014
Sylvia van Hunnik
Video

Crossen met kevers in Laren

11 januari 2016
Ton Hissink

Op dansles bij Meijler en Mulder

29 maart 2016
Gerhard Kwak