Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Categories:: Dagelijks leven Voorst Dialect Hattem

Meer verhalen

Geen kattenkwaad bij paasvuur Lunteren!

13 november 2015
Netty Hardeman

De Veluwse heidekoek

26 februari 2016
Ton Kamphuis

Gebetsgang von Emmerich nach Netterden (GLD)

07 maart 2015
Vereniging Leefbaarheid Netterden

Wandelen in Barchem: al tien jaar een feest!

08 juni 2015
Arjan Klein Hazebroek

Gezegdes en het vroegere boerenleven in De Lebbenbrugge

11 januari 2016
Boerderijmuseum De Lebbenbrugge

Janna van de Tiggeloven

24 oktober 2014
B. van Dijk

De kool en de geit

18 augustus 2014
Dini van der Velde

De koningin vertelt over feest in Huppel

14 oktober 2014
Gea Schreurs
Video

Aardbeiendag in Zaltbommel

17 april 2015
TRIP Zaltbommel
Galerij

Zwoerdrolletjes

08 februari 2015
Gerhard Kwak

Kraamvrouwenkost

13 maart 2015
Gerhard Kwak

Erebogen met Koninginnedag

06 januari 2015
Mieke de Borst-van Herwijnen
Audio

Tuutlied

28 mei 2014
Wim Monnich
VideoGalerij

Buurtgebruiken rondom het huwelijk

11 juli 2014
Willi Wilbrink
Galerij

Jarenlang met Bennie Jolink op de foto

18 december 2015
Jan Gert De Boer
Galerij

Volksfeest Winterswijk

12 november 2014
Merel Lindenhovius