Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Categories:: Dagelijks leven Voorst Dialect Hattem

Meer verhalen

Video

Mei-avond

28 april 2015
Mieke Veken
Video

Lüdovicus en de Wodanseik

11 mei 2014
Mijngelderland

Molen de Hoop weer in gebruik

25 januari 2016
Jeannette Beelen

Van ballon tot baron

01 maart 2016
Edcar Vermeulen

Uitgeblazen eieren beschilderen

01 maart 2015
Gerry Klein Overmeen

Requiem voor iedereen

04 november 2015
Johan Koornstra

De Zwarte vrouwe van Staverden

26 februari 2015
Redactie

Achterhoekse heufkeze

24 november 2015
Gerhard Kwak

Niets zeggen dan hebben we meer!

11 januari 2016
Andres mol
VideoGalerij

Heideweek gemeente Ede

20 november 2014
Bestuur Stichting Heideweek

Achterhoek Spektakeltoer

29 augustus 2015
Ina Brethouwer

De Nijkerkse Zonnedagen

26 maart 2015
Museum Nijkerk
Video

Mechteld ten Ham

05 november 2014
Lizette van Hoven
Video

Jan van Riemsdijk; liedjeszanger en dichter

02 november 2015
Ton van de Vosse
Video

Nijmeegse Vierdaagse

09 mei 2014
Marc Wingens
Galerij

De Koning van Huissen

17 juni 2014
Harry Berendsen

Touwtje springen met een net afgetrokken shirt

18 november 2015
Gavin van der Star

Het maken van een “halster”

27 oktober 2015
Stichting Boerengoed Achterhoek