Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Categories:: Dagelijks leven Voorst Dialect Hattem

Meer verhalen

Koude klompen

17 december 2015
Gerhard Kwak

De geur van drogend wasgoed

07 december 2015
Gerhard Kwak

De Karbonadekoets

27 juni 2014
Jo Berendsen

Dobbelen om sinterklaaslekkernijen

25 november 2014
Nederlands Bakkerijmuseum
Video

De doop van examenkandidaten

19 februari 2016
Jan Terbeek

Gezegdes en het vroegere boerenleven in De Lebbenbrugge

11 januari 2016
Boerderijmuseum De Lebbenbrugge
Video

Maatwerk van de zadelmaker

17 maart 2016
Herman van de Bunt
Galerij

Wolcorso Lievelde

03 maart 2015
Lisette Hissink

Palm palm Pasen

06 mei 2015
Leo van der Linde
Galerij

Spelen met een snorrebotje

02 maart 2015
Gerhard Kwak
Video

Bokbierdag Zutphen

09 oktober 2014
Bram van der Velde
Galerij

De Sinterklaastafel

25 augustus 2014
Jan Kreijenbroek
Video

De Boelekearl

11 augustus 2014
G. Raterink-Gussinklo

Gemis van kroeg als bindmiddel

24 juni 2014
J. le Poole
Video

Wasberrekoek

03 november 2014
Debby Peters

Woeziks Jupke verbranden

12 februari 2015
CV de Wozokotten
Video

Zwarte Cross

23 maart 2015
Tante Rikie
Galerij

Buurtgebruiken rondom geboorte

11 juli 2014
Willi Wilbrink
GalerijVideo

De paasos

07 februari 2015
Gerhard Kwak