Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Categories:: Dagelijks leven Voorst Dialect Hattem

Meer verhalen

GalerijAudioVideo

Reurei

07 maart 2015
Dini Schepers

Erebogen met Koninginnedag

06 januari 2015
Mieke de Borst-van Herwijnen
Video

Meiboom zetten

12 mei 2014
G.J. Uwland

Van ballon tot baron

01 maart 2016
Edcar Vermeulen

De grote kookpot op de boerderij

13 april 2015
Jan Reijnen
Video

Aubade voor Wilhelmina

17 juni 2014
Riny Boersma
Video

Ik kwam weer thuis, in de Betuwe

15 maart 2016
Hilde Vos

De Veluwse heidekoek

26 februari 2016
Ton Kamphuis

Zo ontstond 'Oldebroek'

28 juli 2014
Dini van der Velde

Bikkelspel

18 augustus 2015
Gerhard Kwak

Zweurdjesmaag

17 november 2015
Gerhard Kwak

Frühschoppen

12 februari 2015
Geert Smits

Netjes lopen in de avondvierdaagse

09 juli 2015
Wilma Wilbrink