Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Categories:: Dagelijks leven Voorst Dialect Hattem

Meer verhalen

Galerij

Nationale Buitenspeeldag

12 juni 2014
Brenda Larbui

Diekhook in 't Lech

20 april 2015
Marloes Fleissner

Pa's verzameling

07 juli 2015
Teunie

Verjaardagstaart maken

05 februari 2015
Simone Cornelissen

Jaromir te Zutphen

18 juni 2015
Gery Groot Zwaaftink
Video

Krentjebrij/watergruwel

18 juni 2014
Mw. Verwey
Video

Karnemelksesaus

18 juni 2014
E. Takke

Achterhoekse heufkeze

24 november 2015
Gerhard Kwak

De plaats van David: rij zes, graf zes

24 juni 2014
Ida en Johannes Dennissen

Felicitatie van zeep!

09 mei 2014
Marjan van Kleef

Het Galaconcert van On-Ganse

05 februari 2015
Frédérique Donders

Takkenzwaaien

06 augustus 2014
PR St. Sebastianus
Galerij

De Grolse wanten

12 mei 2014
T.ten Dolle ten Pas

De lagere school, van 1967-1974

05 juni 2014
Marijke Jansen

De vlier: brengt zegen en schrikt heksen af

16 september 2015
Ina Brethouwer

Op zaoterdag in de teil

24 september 2014
An Bloemberg

Omenten van fruitbomen

18 november 2015
Jan Reijnen