Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Categories:: Dagelijks leven Voorst Dialect Hattem

Meer verhalen

Zomerfeest Westendorp

11 juni 2014
Magda van Dalen
Galerij

Joar winnen met toeten halen

12 mei 2014
Arina Breukelaar

Galgenmaal à la Keltie bij afscheid Normaal

14 december 2015
Keltie de kok

Op brommers achter de brandweer aan

03 februari 2015
Dhr. J. Attema
Video

Dood en begraven

05 augustus 2014
albert steert

Beeldhouwen in Bredevoort

06 oktober 2015
Paul Hoftijzer

Bielemannen in Hummelo

22 augustus 2014
Henk Greven
Video

Paardenmarkt en het Paardenmoppen toernooi

03 april 2015
Rien de la Cousine

Blote benen met Pasen

08 maart 2015
Gerry

Steltlopen in Didam

16 april 2015
Karin van der Velden

Een verzetskruis ontvangen

09 juni 2015
Ina Brethouwer
Video

Blauwe Gerrit

23 mei 2014
Sylvia van Hunnik

Spelen met een varkensblaas

12 februari 2015
Gerhard Kwak

Genoemd naar de patroonheilige van de kerk

17 maart 2015
A.Wijnhoud-Freriks