Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Categories:: Dagelijks leven Voorst Dialect Hattem

Meer verhalen

Galerij

Buurtspraak

02 oktober 2014
G. Broere

Zypendaalse appelstruif

27 januari 2016
Paul Hoftijzer
VideoGalerij

Smaltappel en Gortepap

12 december 2014
Bram Masselink
Video

Verlichtingsdagen

10 december 2015
Alfred Sprong
Video

Het carbidhart

22 mei 2015
Wouter
Galerij

Buurt en buurtgewoonten

11 juli 2014
Willi Wilbrink
Galerij

Keizer schieten

29 september 2014
Marjon Sloetjes
VideoAudio

De spookpaarden

07 november 2014
Eric Borrias

Een broodje tin

01 februari 2016
Martijn van Zon

De Kleeftocht

20 mei 2014
Guido Lavalaye

Van ekkes en umme....

05 oktober 2014
annet kooijmans

Op dansles bij Meijler en Mulder

29 maart 2016
Gerhard Kwak

Erwtensoep met pannenkoeken

09 november 2015
Truus Peters
Video

Disse kant, een muzikale ode aan De Liemers

12 december 2014
Joop Boxstart

Arnhemse meisjes

30 december 2015
Paul Hoftijzer

Høkbestendige Gebitjens

01 december 2015
Bas Geijs

Sinterklaos

16 januari 2015
Joop Boxstart

Merklap of letterdoek

15 april 2015
Gerhard Kwak
Video

Welke balkenbrij lust u graag?

08 juni 2015
Annet Joosten

Letterdoeken vertellen mijn leven

15 juni 2015
Willi Wilbrink