Iedere Nieuwjaarsdag, wanneer we naar de schoonfamilie in de Achterhoek gaan, liggen ze weer op tafel, de knapperige wafeltjes die door de familie zijn gebakken. 'Heerlijk, kniepertjes!’ roep ik, terwijl ik de reactie al kan voorspellen. 'Dat zijn geen kniepertjes, dat noemen we hier in de Achterhoek rolletjes!’.

Ach, het is dat jaarlijks ritueel dat we met een glimlach laten passeren voordat we de wafeltjes gaan eten. Kniepertjes of rolletjes, het maakt geen verschil toch? Of toch wel?

 

Boekrol

De kniepertjes zijn plat, de nieuwjaarsrolletjes - de naam zegt het al - zijn opgerold. Aan dit verschil ligt niet de creativiteit van de bakker ten grondslag, maar dit heeft een diepere betekenis. Het kniepertje symboliseert het oude jaar, dat als een boekrol ligt ontvouwen. Het rolletje staat voor het nieuwe jaar: in de rol liggen de geheimen van het nieuwe jaar nog veilig verborgen. In bepaalde streken eet men in de loop van de maand december alleen kniepertjes (knijpertjes, knieperkes, kniepkoukies), om ze vanaf nieuwjaarsdag te vervangen door de rolletjes.

 

Wafeltje of rolletje

In het noorden en het oosten van Nederland is het al eeuwenlang traditie om rond de feestdagen kniepertjes en nieuwjaarsrolletjes te bakken. De traditie wortelt met name in Groningen, Drenthe, Twente en de Achterhoek, waarbij er regionaal voorkeuren bestaan voor het platte wafeltje of het rolletje. De gebakken wafeltjes werden in een blik bewaard, zodat ze knapperig bleven. De gewoonte om slagroom in de rolletjes te spuiten is een verschijnsel van de laatste decennia.

 

Bekijk het fragment uit onze tv-uitzending over dit verhaal:

Video
Categories:: Eten en drinken Achterhoek Oud en nieuw Brood en banket Vorden December

Meer verhalen

Video

Scharrelavonden in Hattem en Elburg

05 december 2015
Dirk Jan Septer en Piet Schuijn

Vernoemen naar naast familielid

20 februari 2015
Mevrouw van de Krol

De geur van drogend wasgoed

07 december 2015
Gerhard Kwak
Audio

De koolhazen

20 maart 2015
Gery Groot Zwaaftink

Gebruiken bij de geboorte

05 augustus 2014
albert steert
Video

Elke maandag de 'boerendeun'

18 maart 2015
Janine Stortelder
Audio

Het doodshemd bleef in de kast

20 maart 2015
Erve Brooks

De buurt uitschieten

15 september 2015
Willem Arentsen

Naveltje bloot en andere geboortelikeuren

30 maart 2015
Willem Heuzinkveld
Galerij

Spelen met een snorrebotje

02 maart 2015
Gerhard Kwak
Video

Lüdovicus en de Wodanseik

11 mei 2014
Mijngelderland
Video

Zwarte Cross

23 maart 2015
Tante Rikie
VideoGalerij

De bouw van een midwinterhoorn

13 december 2014
Jan Beukhof

Bier kopen om te gooien bij Normaal

07 december 2015
Maria Te Stroet
VideoAudio

Carnavalsstunt

07 februari 2015
De Oude Gierpont

Brood met worst

05 december 2014
Erna Bosch

Mispelkoekjes als basis voor Bommelaar Mispelbier

11 december 2015
Sil Stranders-Geluk

Pannenkoek met worst

12 mei 2014
Reini Meutstege
Galerij

Borskorn

12 februari 2015
Gerhard Kwak