Gebrande koffie zoals wij die nu kennen was er aan het begin van 1900 nog niet. Koffie werd in kleine partijen gebrand door winkeliers op verzoek van de klant, maar ook thuis, met behulp van een verscheidenheid aan apparaten. De koffiebrander was vroeger een veel gebruikt apparaat. De brander is afkomstig van mijn oma die hem meer dan een eeuw geleden nog gebruikte. 

De huisbrander waar ik het hier over heb werd, vooral op het platteland, nog tot ver na 1920 gebruikt. Het is een soort gietijzeren zakketel (voor op een hout- of kolenfornuis) van gietijzer. Om de ketel te gebruiken haalde je een aantal ringen uit de bovenkant van het fornuis zodat je de ketel als het ware op de hete kolen of het brandende hout kon laten zakken. Vandaar de naam. Wanneer de ketel goed warm was gingen vanaf de bovenkant de ongebrande bonen erin. Waarna de ketel gesloten werd. Bovenop de ketel zit een slinger waarmee je een soort schep binnen in de pan ronddraait. Zo roerde je de bonen door de hete ketel en kon je ze gelijkmatig branden. Na het branden werden ze op een schone doek gestort om af te koelen en bewaard in een bus met deksel. Voor het gebruik werden ze gemalen in een handkoffiemolen.

Op de bijgeplaatste foto’s zie je een koffiebrander op een oud kolen gestookt fornuis met ringen (foto: Veluws museum)

Gerelateerde verhalen

Koffie leuten Koffie leuten

Tag / Lijst: Eten en drinken

Meer verhalen

Video

Vroeg Carnaval in Nöttedarp

20 januari 2016
Clemens Elshoff

Roosjes maken voor de Ooyse kermis

19 juni 2014
Merel Lammertink

Elke viool de naam van een vrouw

23 februari 2015
Kees Wijnhoud
Video

Orgels met de klank van vroeger

30 maart 2015
Niels Klop

Martinusdag

26 maart 2016
Mare Tip (6 jaar)
VideoGalerij

Maak je eigen steen

01 juli 2014
Erna Kruitwagen-Hajenius

Een broodje tin

01 februari 2016
Martijn van Zon
Video

Ik kwam weer thuis, in de Betuwe

15 maart 2016
Hilde Vos

Generaties lang vernoemd naar Opa

12 maart 2015
Gerdien van der Zee

De bakker aan de deur

17 maart 2015
Teunis Bunt
Video

Smoks Hanne

08 augustus 2014
Harry Somsen

De familievete in een Achterhoeks dorp

07 augustus 2014
Margreet Boot

De koningin vertelt over feest in Huppel

14 oktober 2014
Gea Schreurs

Hansje in den Kelder

27 augustus 2014
Didy Kars
Video

Meidenmarkt in Nunspeet

11 mei 2014
Jette
Video

De Boerenbruiloft

11 december 2014
Doortje Voortman

Riest met krent'n, botterjus en eier

08 april 2015
Van Beek- Van Brummen
Galerij

Oranjefeest op de rotonde

23 juni 2014
Giorgio Ambrawo

Verse worst na de nachtmis

05 februari 2015
Mevrouw G.Vach

Wandelen in Barchem: al tien jaar een feest!

08 juni 2015
Arjan Klein Hazebroek