Gebrande koffie zoals wij die nu kennen was er aan het begin van 1900 nog niet. Koffie werd in kleine partijen gebrand door winkeliers op verzoek van de klant, maar ook thuis, met behulp van een verscheidenheid aan apparaten. De koffiebrander was vroeger een veel gebruikt apparaat. De brander is afkomstig van mijn oma die hem meer dan een eeuw geleden nog gebruikte. 

De huisbrander waar ik het hier over heb werd, vooral op het platteland, nog tot ver na 1920 gebruikt. Het is een soort gietijzeren zakketel (voor op een hout- of kolenfornuis) van gietijzer. Om de ketel te gebruiken haalde je een aantal ringen uit de bovenkant van het fornuis zodat je de ketel als het ware op de hete kolen of het brandende hout kon laten zakken. Vandaar de naam. Wanneer de ketel goed warm was gingen vanaf de bovenkant de ongebrande bonen erin. Waarna de ketel gesloten werd. Bovenop de ketel zit een slinger waarmee je een soort schep binnen in de pan ronddraait. Zo roerde je de bonen door de hete ketel en kon je ze gelijkmatig branden. Na het branden werden ze op een schone doek gestort om af te koelen en bewaard in een bus met deksel. Voor het gebruik werden ze gemalen in een handkoffiemolen.

Op de bijgeplaatste foto’s zie je een koffiebrander op een oud kolen gestookt fornuis met ringen (foto: Veluws museum)

Gerelateerde verhalen

Koffie leuten Koffie leuten

Tag / Lijst: Eten en drinken

Meer verhalen

Video

Ganzenhoeders in Gelselaar

29 mei 2015
Herman Wannink

De weerwolf van Millingen

23 mei 2014
Rob Haverkamp

Zypendaalse appelstruif

27 januari 2016
Paul Hoftijzer

Daar komt de naam 'klootjesvolk' vandaan...

26 juni 2014
Sylvia van Hunnik

Maartekeur

09 augustus 2015
Jef de Jager

32 jaar lang naar Normaal: van Arnhem tot Arnhem

16 december 2015
Harold van Kooten

December-herinneringen aan een banketbakkerij

05 november 2015
Jan Kreijenbroek

Piepkesbal Geesteren

07 augustus 2015
Stichting Piepkesbal

Keltische horoscoopbomen in Zevenaar

08 februari 2016
Ton van den Beld

Wandelen in Barchem: al tien jaar een feest!

08 juni 2015
Arjan Klein Hazebroek

Slepen met Oud & Nieuw

11 mei 2014
Jette

Sociëteit Apeldoorn

18 juni 2014
Gerard Schurink

Op zaoterdag in de teil

24 september 2014
An Bloemberg

De grote kookpot op de boerderij

13 april 2015
Jan Reijnen

Erebogen met Koninginnedag

06 januari 2015
Mieke de Borst-van Herwijnen
AudioVideo

Oud en Nieuw in de buurt

11 juli 2014
Willi Wilbrink
Video

De Nijmeegse Kermis

26 juni 2014
Joop Noordzij
VideoGalerij

Kersen op brandewijn

08 augustus 2014
Mevrouw van Beuzingen
Galerij

Høkerskeet in Zevenaar

19 mei 2015
Max Hetterscheid