Gebrande koffie zoals wij die nu kennen was er aan het begin van 1900 nog niet. Koffie werd in kleine partijen gebrand door winkeliers op verzoek van de klant, maar ook thuis, met behulp van een verscheidenheid aan apparaten. De koffiebrander was vroeger een veel gebruikt apparaat. De brander is afkomstig van mijn oma die hem meer dan een eeuw geleden nog gebruikte. 

De huisbrander waar ik het hier over heb werd, vooral op het platteland, nog tot ver na 1920 gebruikt. Het is een soort gietijzeren zakketel (voor op een hout- of kolenfornuis) van gietijzer. Om de ketel te gebruiken haalde je een aantal ringen uit de bovenkant van het fornuis zodat je de ketel als het ware op de hete kolen of het brandende hout kon laten zakken. Vandaar de naam. Wanneer de ketel goed warm was gingen vanaf de bovenkant de ongebrande bonen erin. Waarna de ketel gesloten werd. Bovenop de ketel zit een slinger waarmee je een soort schep binnen in de pan ronddraait. Zo roerde je de bonen door de hete ketel en kon je ze gelijkmatig branden. Na het branden werden ze op een schone doek gestort om af te koelen en bewaard in een bus met deksel. Voor het gebruik werden ze gemalen in een handkoffiemolen.

Op de bijgeplaatste foto’s zie je een koffiebrander op een oud kolen gestookt fornuis met ringen (foto: Veluws museum)

Gerelateerde verhalen

Koffie leuten Koffie leuten

Tag / Lijst: Eten en drinken

Meer verhalen

Liedjes bij bruiloft

08 augustus 2014
Albert Steert
GalerijVideo

Kinderdorp Haalderen

27 mei 2015
Robbert Weideveld
Galerij

Hooikist

14 februari 2015
Gerhard Kwak
Video

Klootschieten

25 augustus 2014
Jacques van Hooijdonk

De Nijkerkse Zonnedagen

26 maart 2015
Museum Nijkerk

Rode zakdoek

18 maart 2015
Gerhard Kwak
Galerij

Reuzel met kaantjes

06 februari 2015
Gerhard Kwak

Luiertaart

17 augustus 2015
Thea Slats

Oud-Lunterse Dag

23 juni 2014
Albert Hendriksen
Video

De taal van de molenwieken

22 september 2014
Ans Roefs
Video

De verdwaalde schoolmeester

26 maart 2015
Eric Borrias
VideoGalerij

Buurtgebruiken rondom het huwelijk

11 juli 2014
Willi Wilbrink

Beugelen als sport

22 april 2015
Harry Peters

Merklap of letterdoek

15 april 2015
Gerhard Kwak

De kloostermoppen van Hernen

08 april 2015
André Kersten
Galerij

Slachtvisite bij Erve Brooks

20 oktober 2014
Marsman

Het Galaconcert van On-Ganse

05 februari 2015
Frédérique Donders