Het carillon in de Zaltbommelse Gasthuistoren stamt uit de 17e eeuw. De klokken zijn gegoten door de beroemde klokkengieters François en Pierre Hemony, de absolute wereldtop uit die tijd. Een kostbare schat om te koesteren, door de tijden heen.

Vanuit de toren zorgt de beiaardier er al eeuwen voor dat de mooiste muziek over Zaltbommel klinkt. Het verhaal gaat dat de klanken van het carillon in 1842 zelfs de beroemde componist Franz Liszt wisten te verleiden tot een bezoekje aan de toren. Hij was (per stoomboot) via de Waal op doorreis en zou het carillon en de bespeler met een bezoek hebben vereerd. De huidige stadsbeiaardier (Ru Stolk) doet zijn werk alweer meer dan 40 jaar op dinsdagen tijdens de markt net zoals zijn voorgangers deden.

De klokken begraven

In de Tweede Wereldoorlog slaagde de Bommelse burgerij erin om de fraaie klokken te behouden door ze te verbergen. In december 1944 gaven de Duitse bezetters opdracht om de Gasthuistoren af te breken. In omliggende plaatsen waren er al kerktorens opgeblazen. De Gasthuistoren werd gedeeltelijk afgebroken: de lantaarn, het bovenste deel, werd verwijderd, zodat de toren niet meer kon worden gebruikt als uitkijkplek.

Smid Cees Mooring moest het carillon demonteren. Met gevaar voor eigen leven slaagde hij er met zijn medewerkers in om de klokken naar zijn huis in de Oliestraat te brengen. In het donker hebben ze de klokken begraven in de achtertuin. Daar, onder een bed viooltjes in zijn achtertuin, wachtten de klokken zwijgend het einde van de oorlog af. O schrik, toen ze weer werden opgegraven waren er een paar zoek! Ze waren diep in de drassige bodem gezakt, bleek later. Zware kwaliteit, die Hemonyklokken…

Poëtische smeekbede

In het gemeentehuis van Zaltbommel hangt op de kamer van Margot Schreuder nog een herinnering aan die tijd. Op de achterkant van een klein schilderij van de Gasthuistoren staat een gedicht uit 1946. Een jaar na de bevrijding roept de dichter op om geld in te zamelen en de toren weer te herstellen, inclusief carillon en paardenspel.

www.gasthuiskapel.nl/carillon

Categories:: Muziek Zaltbommel Klokluiden

Meer verhalen

De kunst van het webbingvlechten

17 november 2015
Kees Mijnsbergen

Mispelkoekjes als basis voor Bommelaar Mispelbier

11 december 2015
Sil Stranders-Geluk

Palm palm Pasen

06 mei 2015
Leo van der Linde
Video

De Boerenbruiloft

11 december 2014
Doortje Voortman

Hete bliksem

10 juli 2014
Vera Top

Touwtje springen met een net afgetrokken shirt

18 november 2015
Gavin van der Star
Video

Een bruidskoe van mijn oudste zus

23 juni 2014
Anton Koster

Radiozendmarkt

28 mei 2014
marijke buter

Requiem voor iedereen

04 november 2015
Johan Koornstra

Gortepap met stroop

20 juli 2015
Lilian Schimmel

De duivelspop op het paasvuur

30 maart 2015
Jan Wannet

Foppen en vossenjacht

17 februari 2015
Jaap Prins
Galerij

Veluwse schellars

29 januari 2015
Gerhard Kwak

Pannenkoekentaart op pannenkoekdag

09 maart 2016
Saakje het bakmeisje

Beeldhouwen in Bredevoort

06 oktober 2015
Paul Hoftijzer

Bielemannen in Hummelo

22 augustus 2014
Henk Greven
Video

Het wonderkruisje van het Reijerink

13 april 2015
Gery Groot Zwaaftink

Onweer

08 maart 2015
Gerry

De weerwolf van Millingen

23 mei 2014
Rob Haverkamp