Historische Begraafplaats Kasteellaan Wijchen

Een beetje weggedrukt aan de Kasteellaan ligt, omgeven door meer dan 100 jaar oude eikenbomen de protestantse begraafplaats. Op deze begraafplaats staat een pittoresk lijkenhuisje met zadeldak en klokkentorentje, gelijkend op een protestants zadeldak kerkje in miniformaat. Volgens deskundigen het enige in zijn soort in Nederland.

Historie
In het jaar 1799 werd door de Fransen officieel vrijheid van godsdienst afgekondigd. Hierdoor werd de Grote kerk in Wijchen weer teruggeven aan de katholieke gemeenschap. Bij deze kerk lag een openbare begraafplaats. Dus voor beide gezindten.
In 1850 besloot het katholieke kerkbestuur voor eigen rekening een stuk grond te kopen voor een eigen begraafplaats. De kerkvoogd van de hervormde gemeente, notaris Roggen richtte toen een verzoek in bij het gemeentebestuur om een stuk grond beschikbaar te stellen voor een eigen begraafplaats.

Eind 1850 besloot het gemeentebestuur een stuk grond aan de toenmalige Zandweg, nu Kasteellaan, te verkopen aan de hervormde gemeente voor acht gulden. Het kerkbestuur ging hiermee akkoord. Het nieuw verworven kerkhof werd opgehoogd met grond die vrijkwam bij de bouw van de nieuwe katholieke Antonius Abt kerk. Was dit het begin van de oecumene in Wijchen? Protestanten in katholieke grond!

Opslag en opbaren in het lijkenhuisje

Wanneer het karakteristieke lijkenhuisje is gebouwd, is niet bekend en niet te achterhalen. In het lijkenhuisje werden lijkbaren en gereedschappen bewaard. Er werden ook doden opgebaard zoals criminelen, daklozen en verschoppelingen die zo onopvallend mogelijk werden begraven.

Op het kerkhof dateert één van de oudste graven uit 1863 van dominee Voogt. Predikant in Wijchen. Verder vindt men het graf van notaris Roggen, de bekende muzikale huisarts Ruijs van Dugteren, de gebroeders Beszelsen(dakpanfabrikanten), de heer Witkamp(geograaf en historicus) en de familie Waszink, burgemeester van 1816 tot 1891.

Waarschijnlijk hebben er al voor 1863 begravingen plaatsgevonden. Op de plaats van de nieuwe Antonius Abt kerk was de openbare begraafplaats en de lijken uit deze graven moesten worden herbegraven op één van beide begraafplaatsen.

Verval en renovatie kerkhof en lijkenhuisje:
Na de tweede wereldoorlog werd er nog sporadisch begraven. De oorzaak was waarschijnlijk dat het kerkhof te ver van het centrum lag en veel protestanten werden begraven in Leur. De kerkelijke gemeente had geen geld om het zwaar verwaarloosde kerkhof en het bijna op instorten staande lijkenhuisje op te knappen. De klok uit het torentje was ook al verdwenen. Er is zelfs sprake geweest van sluiting en sloop.

Om het kerkhof en het lijkenhuisje te redden, hebben vijf inwoners van Wijchen,drie van de kerk en twee buurtgenoten, met medewerking van de kerk in 1998 de Stichting Historische Begraafplaats Kasteellaan Wijchen opgericht. Met subsidies van gemeente en provincie, geldwerving bij bedrijven en instellingen,speciale acties en een lening tegen gunstige voorwaarden is het gelukt om het kerkhof en het lijkenhuisje weer volledig in ere te herstellen. In het torentje hangt ook weer een klok.
Verder is er ook een nieuw smeedijzeren hekwerk, een sproei installatie en beplanting aangebracht. Veel werk is en wordt nog steeds verricht door een enthousiaste groep vrijwilligers. Deze mensen zijn goud waard en verdienen een oprechte pluim.

Het doel van de stichting was niet alleen de renovatie maar ook om het kerkhof weer volledig in gebruik te nemen. Er kan niet alleen worden begraven, maar er zijn verschillende mogelijkheden om de overledene te gedenken. Zo is er een urnenmuur en strooiveld en in het lijkenhuisje een columbarium. Er is momenteel tamelijk veel belangstelling om hier begraven te worden. Dit heeft tot gevolg dat het kerkhof bijna vol is en dat er af en toe al graven geruimd moeten worden. Door het onderhoud van de vrijwilligers ligt het kerkhof er goed verzorgd bij.

Bekijk het fragment uit de tv-uitzending over dit verhaal:

Categories:: Van wieg tot graf Wijchen Overlijden

Meer verhalen

Gebetsgang von Emmerich nach Netterden (GLD)

07 maart 2015
Vereniging Leefbaarheid Netterden
VideoGalerij

Pottenbakken

11 november 2014
Hetty de Jongh

De Karbonadekoets

27 juni 2014
Jo Berendsen

Schooiersvrowke

12 mei 2014
Marijke Jansen

Kraamvrouwenkost

13 maart 2015
Gerhard Kwak

Elke viool de naam van een vrouw

23 februari 2015
Kees Wijnhoud

Tafel dekken en woonkamer wisselen

21 november 2014
Barones van Mariënwaerdt

Wandelen in Barchem: al tien jaar een feest!

08 juni 2015
Arjan Klein Hazebroek

De flatsen opruumn veur de voetbal

17 oktober 2015
Gerbert Abbink
Galerij

Oranjefeest op de rotonde

23 juni 2014
Giorgio Ambrawo

Bloempap

26 februari 2015
van Dale

Woodbrookers aan en op de Kalenberg

23 juni 2015
Arris H.Kramer
Video

Paul Mulder en zijn Land aon de grens

23 maart 2016
Paul Mulder

D'n donderbeitel

27 maart 2015
Gerhard Kwak
Video

Vroeg Carnaval in Nöttedarp

20 januari 2016
Clemens Elshoff
Video

Lüdovicus en de Wodanseik

11 mei 2014
Mijngelderland

Oude gebruiken bewaard gebleven in museumwoningen

26 november 2015
R. van der Weide