Vendelzwaaien in Gelderland

Vendelen, beter bekend onder de term vaandelzwaaien of vendelzwaaien, is een uiting waarbij behendigheid en lenigheid centraal staan. Vendelzwaaien is het uitoefenen van een aantal slagen met een stok met contragewicht, voorzien van een stoffen (lappen)doek. Vendelen is een Gelderse traditionele bezigheid wanneer het vendel door bekwame, kundige handen gezwaaid wordt. Er ontstaat dan een spel van meer dan plezier alleen, maar ook van toegewijde eerbied.

De 62 Schutterijen en Gilden in Gelderland hebben bijna allemaal enkele vendeliers of meerdere vendeliers binnen hun gelederen, wat een totaal geeft van 700 beoefenaars. Een vendelier draagt hetzelfde uniform als de overige schutters/gildeleden van zijn schutterij of gilde. Iedere schutterij of gilde heeft een eigen uniform in Gelderland wat vaak dateert en correspondeert met de ontstaansgeschiedenis van de schutterij of het gilde waartoe men behoort.

Vendelen is een bezigheid, wanneer het door bekwame, kundige handen uitgeoefend wordt. Er ontstaat dan een spel van meer dan plezier alleen, maar ook van toegewijde eerbied. De vendelhulde zelf wordt een gebed en strijd genoemd, terwijl de vendeliers er steeds aan worden herinnerd, dat ze met gewijde vendels vendelen. Als we de vendeliers volgen in hun slagen kunnen we het volgende herkennen: Het rondzwaaien boven het hoofd betekent: houd je kloek en sterk in de strijd die komen gaat. Als de vlag wordt rond gegooid om de hals betekent dit: weer je geducht al zal dit ook je hoofd moeten kosten. Wanneer de vlag om de lendenen wordt gedraaid : geef aan dit werk je kracht, je lichaam en desnoods je leven. Als de vlag draait om de knieën betekend dit: houd je leden lenig en je kunt ook knielen. De vlag draait om de enkels: laat de vlag steeds draaien, maar zorg ervoor dat deze schoon en rein blijft, het symbool hiervan is dat de vendelier mag nimmer met het vendel de grond zal raken. Zo heeft elke slag die wordt gemaakt met het vendel zijn eigen betekenis.

In Gelderland kennen we groepsvendelen, acrobatisch/solo vendelen en groeps-acrobatisch vendelzwaaien. In deze klassen worden op de diverse schuttersconcoursen wedstrijden georganiseerd op veelal mechanische muziek. Een bekwame jury beoordeelt de slagen en geeft hier een rapport over uit, waarmee men prijzen kan behalen.

Bekijk het fragment uit onze TV uitzending over het vendelzwaaien:

 

Galerij
Categories:: Sport en vrije tijd Gelderland Gilden en schutterijen

Meer verhalen

Video

Nijmeegse Vierdaagse

09 mei 2014
Marc Wingens

Arnhemse meisjes

30 december 2015
Paul Hoftijzer

Houtbewerking en 'vrije' kunst

10 februari 2016
Piet Post
Video

Overvliegende scouts

06 mei 2015
Jeroen Brummelman
VideoGalerij

Maak je eigen steen

01 juli 2014
Erna Kruitwagen-Hajenius

Sacramentsprocessie in Loil

31 juli 2015
Ap Dieker

Mispelkoekjes als basis voor Bommelaar Mispelbier

11 december 2015
Sil Stranders-Geluk
Galerij

Gelderse worst

09 februari 2015
Gerhard Kwak
Video

Het carbidhart

22 mei 2015
Wouter

Teerton verbranden op oudejaarsavond

25 november 2015
Piet Schuijn

Piepkesbal Geesteren

07 augustus 2015
Stichting Piepkesbal

Huissense Umdracht

14 juli 2014
Joop Brons

Het Ruitergat

11 maart 2015
Bernadette Dijkkamp
Galerij

Bijzondere uitvaart met loopkoets

18 augustus 2014
Addy Borgstein en Jolanda Verkuijl-Borgstein

Op dansles bij Meijler en Mulder

29 maart 2016
Gerhard Kwak
VideoGalerij

Kersen op brandewijn

08 augustus 2014
Mevrouw van Beuzingen
Video

Valkhof in de zon

14 april 2015
William Smulders
VideoGalerij

Papier scheppen in Middelste Molen

08 mei 2014
Gerda Bijzet
VideoGalerij

Heideweek gemeente Ede

20 november 2014
Bestuur Stichting Heideweek