Terwijl het carnaval in onder andere Nöttedarp alweer achter ons ligt, viert de rest van de provincie carnaval. Nou ja, het katholieke gedeelte van de provincie dan. Vooral het zuiden van onze provincie en de Liemers weten we wat carnaval vieren is. Op de noordelijke Veluwe kom je alleen in Vaassen hossende mensen tegen en de Ridders van het Slof zijn de zeldzame feestvierders in de Gelderse Vallei, maar dan alleen in een zaal en niet op straat. De oprichters van deze vereniging vonden zichzelf nogal helden om in het conservatieve, christelijke Ede een carnavalsvereniging op te richten, vandaar de ridders. 

En waar we Vaassen en Ede zeggen moeten we het natuurlijk hebben over het Heidegat en Rossumdaerp. Want elk carnavalsdorp heeft natuurlijk een andere naam in carnavalstijd.

Naar de kerk en dan een glas melk

Veel carnavalsverenigingen zijn nog niet vergeten dat carnaval een katholieke traditie is. Tussen de feesten door is er een moment van bezinning in de kerk, zo ook in Waskuupstad. Geen gewone dienst, altijd met een bijzonder tintje. In Arnhem wordt de kerkdienst afgesloten met het Ernem-lied en dan komen de 'peerdenmennekes' de kerk in. Na deze plichtplegingen trekt de optocht door naar de eindhalte Musis Sacrum. Hier wordt het kanon afgeschoten en wordt er een glas melk gedronken.

Het grootste spektakel is voor de meeste carnavalsplaatsen de optocht, bijvoorbeeld de optocht in Neutendarp (Klarenbeek). In Wamel kon de optocht in de jaren '60 wegens rioleringswerkzaamheden niet doorgaan. In de plaats daarvan wordt nu al jarenlang een carnavalsstunt uitgehaald op zaterdag om 11.11 uur. In de loop der jaren hebben vele stunts geleid tot een bijdrage aan de leefbaarheid en/of het saamhorigheidsgevoel in het dorp Wamel. De carnavalsvereniging krijgt met de stunt regelmatig de politiek in beweging. Zo zou een rotonde aangelegd zijn en werd een nieuwbouwproject gestart na een stunt.

Drank hoort bij carnaval. In Groessen gebeurt dat op de maandag in combinatie met een gebakken eitje, om een laagje te leggen. Daar heet het Frühschoppen. In Apeldoorn gingen de carnavalsverenigingen 'vlinderen', van de ene horecagelegenheid naar de ander.

Einde van het carnaval: popverbranden en haring happen

En aan alle feestjes komt een einde. Bij elke vereniging doen ze dat op hun eigen manier. Bij de Bultendarpers in Gaanderen wordt er haring gehapt. Of dat nu is om de kater te verdrijven, om de boel lekker door te smeren om van de schorre stem af te komen of omdat het eigenlijk gekoppeld was aan het halen van het askruisje waarna haring werd gegeten, dat maakt niet uit. Ook het popverbranden kennen ze bij de Bultendarpers, bij een prins wordt Bultje verbrand, bij een prinses heet de pop Bargje. 

In Apeldoorn gebeurt het popverbranden onder begeleding van een dweilorkest, zij spelen treurmuziek. Aangekomen op de plek word de last post geblazen, waarna om 21.11 de Stadsprins de pop in de brand steekt. Sommigen gooien hun pet of kiel in het vuur als teken dat het carnaval voorbij is. In de Woezik (gemenete Wijchen) gaat dinsdag om middernacht het Woeziks Jupke op het vuur.

Categories:: Redactioneel Carnaval

Meer verhalen

Naoberschap

24 november 2014
G.J. Klanderman

Oude gebruiken bewaard gebleven in museumwoningen

26 november 2015
R. van der Weide

Op zijn zondags

03 juni 2015
Korevaar
Video

Processies

01 juni 2014
G.H. van Hunen
GalerijVideo

Kinderdorp Haalderen

27 mei 2015
Robbert Weideveld

Mandenmakerij: een harde wereld

15 december 2014
Dick Jagtenberg
Galerij

Joar winnen met toeten halen

12 mei 2014
Arina Breukelaar
Video

Orgels met de klank van vroeger

30 maart 2015
Niels Klop

Eper Bijenmarkt

15 december 2015
M. de Voogd

Uitgeblazen eieren beschilderen

01 maart 2015
Gerry Klein Overmeen

Maaien met de zeis

06 augustus 2014
Jan Reijnen
Galerij

Een traditionele Achterhoekse bruiloft

21 oktober 2014
Harm en Mielke van Egmond
Video

Meiboom zetten

12 mei 2014
G.J. Uwland

De weerwolf van Millingen

23 mei 2014
Rob Haverkamp

De Achterhoekse buurtwinkel

22 december 2015
Paul Hoftijzer

Streekliedjes in dialect

09 mei 2014
Linda

Houtbewerking en 'vrije' kunst

10 februari 2016
Piet Post

De grote kookpot op de boerderij

13 april 2015
Jan Reijnen
Galerij

Bijzondere uitvaart met loopkoets

18 augustus 2014
Addy Borgstein en Jolanda Verkuijl-Borgstein